უკვე მესამე თვეა, რუსეთის მთავრობა რეკორდულ ბიუჯეტურ სუბსიდიებს უხდის ნავთობკომპანიებს, რომელთა ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები ერთმანეთის მიყოლებით იწვის და უკრაინის შეიარაღებული ძალების დრონების სამიზნედ იქცა.

ფინანსთა სამინისტროს მიერ პარასკევს გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, ივნისში ფედერალურმა ხაზინამ ნავთობკომპანიებს 312,5 მილიარდი რუბლი გადაურიცხა - 210,6 მილიარდი დემპინგის მექანიზმის ფარგლებში და 101,9 მილიარდი უკუ აქციზის გადასახადის მეშვეობით.

ერთი თვით ადრე სუბსიდიები 357,3 მილიარდ რუბლს შეადგენდა, ხოლო აპრილში - 359,3 მილიარდს. ჯამურად, სამი თვის განმავლობაში, ნავთობკომპანიებმა 1,029 ტრილიონი რუბლი მიიღეს - თანხა, რაც უდრის ისეთი დიდი რეგიონების ორ წლიურ ბიუჯეტს, როგორიცაა სვერდლოვსკის ოლქი ან კრასნოიარსკის მხარე.

დემპინგის ფარგლებში გადახდებმა - მექანიზმი, რომელიც 2018 წელს შემოიღეს შიდა ბენზინის ფასების სტაბილიზაციისთვის - 2023 წლის დეკემბრიდან რეკორდულ მაქსიმუმს მიაღწია. ეს გადახდები ნავთობის გადამუშავების სირთულეებით არის გამოწვეული, წერენ Raiffeisenbank-ის ანალიტიკოსები.

შედეგად, ნავთობის ფასების ზრდის გამო, ბიუჯეტი კარგავს ნავთობისა და გაზის შემოსავლებს. ივნისში, სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების გადასახადიდან 968 მილიარდი რუბლი შეაგროვა, რაც წინა წელთან შედარებით 59%-ით მეტია. თუმცა, ყოველი მესამე რუბლი ნავთობის მწარმოებლებს სუბსიდიების სახით დაუბრუნდათ.

ივნისში ნავთობისა და გაზის გადასახადიდან მიღებული შემოსავლების ჯამურმა რაოდენობამ 683,6 მილიარდი რუბლი შეადგინა, რაც გასული წლის მაჩვენებლებს 38%-ით აღემატება. თუმცა, პირველი ექვსი თვის განმავლობაში ბიუჯეტში ნედლეულის ქირის დაგროვილი შემოდინება 23%-ით შემცირდა და 3,66 ტრილიონ რუბლს მიაღწია, რაც 2020 წლიდან ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.

2026 წლის ბიუჯეტის კანონში ფინანსთა სამინისტრომ ნავთობისა და გაზის შემოსავლებში 8,92 ტრილიონი რუბლი დაგეგმა, რაც წინა წელთან შედარებით 440 მილიარდი რუბლით მეტია. სინამდვილეში, ბიუჯეტმა პირველი ექვსი თვის განმავლობაში ნავთობისა და გაზის გადასახადის გეგმის მხოლოდ 41% შეასრულა და წლის ბოლოსთვის, ანგარიშთა პალატის პროგნოზით, დეფიციტი დაახლოებით 1 ტრილიონი რუბლი იქნება.

ზაფხულის ბოლოსთვის ბიუჯეტზე ზეწოლა გაძლიერდება რუსული ნავთობის ფასების ვარდნის გამო, აღნიშნავს Freedom Finance Global-ის ანალიტიკოსი ვლადიმერ ჩერნოვი. ირანში ომის დასრულების შემდეგ, ივნისის ბოლოს ურალის ნავთობის ფასი ბარელზე 45 დოლარზე დაბლა დაეცა, აპრილში კი 100 დოლარს და მეტს მიაღწია.

პარადოქსია, მაგრამ რუსეთში საწვავის კრიზისი ურალის ფასზეც ახდენს ზეწოლას: ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებში არსებული პრობლემების გამო, რუსეთმა დაიწყო ნედლი ნავთობის ექსპორტი და ამავდროულად ბენზინის შეძენა საზღვარგარეთ, მათ შორის ინდოეთიდან, რამაც გააძლიერა ინდოელი მყიდველების სავაჭრო პოზიცია, აღნიშნავს ჩერნოვი. შედეგად, ინდოეთის პორტებში ურალის ნავთობზე ფასდაკლებები ივნისის ბოლოს თითქმის გაორმაგდა, ბარელზე 4 დოლარიდან 7 დოლარამდე.

„რუსეთისთვის ნავთობის ფასების მკვეთრი ვარდნა ნიშნავს უცხოური ვალუტის ექსპორტიდან შემოსავლების შემცირებას, ნავთობკომპანიებზე ზეწოლას და ბიუჯეტისთვის ნავთობისა და გაზის შემოსავლების შემცირებას“, - აფრთხილებს ჩერნოვი. „ეფექტი სტატისტიკაში მაშინვე არ გამოჩნდება, რადგან გადასახადები დროის ჩამორჩენით გამოითვლება“.

ფედერალური ბიუჯეტის შემდეგ, თავად ნავთობკომპანიების ბიუჯეტებიც დაზარალდებიან. ეკონომისტი კირილ როდიონოვი აღნიშნავს, რომ ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის ინფრასტრუქტურის დაზიანება, რაც ამჟამად ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებში დანაკარგებს იწვევს, საბოლოოდ, სულ მცირე, რამდენიმე ასეული მილიარდი რუბლის ღირებულების შეკეთების ხარჯებს გამოიწვევს. „სინარას“ საინვესტიციო ბანკის ანალიტიკოსების შეფასებით, მხოლოდ მოსკოვის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის შეკეთება, რომელიც ორჯერ დაზიანდა და 2027 წლამდე შეჩერებულია, დაახლოებით 1 მილიარდი დოლარი დაჯდება.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

სტამბოლში სტენდაფ კომიკოსი ერდოღანზე ხუმრობის გამო დააკავეს

რუსეთის ბენზინგასამართ სადგურებზე რიგები ახლა კოსმოსიდანაც ჩანს

ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების დაბომბვებმა ნავთობისა და გაზის ბიუჯეტის შემოსავლები ტრილიონი რუბლით შეამცირა

ოკუპირებული ცხინვალის რეგიონის „საპრეზიდენტო“ არჩევნების ე.წ. ვადამდელი თარიღად 18 სექტემბერი დადგინდა