„ქართული ოცნების“ ღია ნაცისტური ჰომოფობიუფრი კამპანია, ტყუილები, მითები და დაშინება, ეკლესიის ჩართულობით

2026-05-15 12:56:11, 457 ნახვა

17 მაისი საქართველოში: ღირებულებითი კონფლიქტი, ოჯახის სიწმინდე და ჰომოფობიის გამოწვევა

17 მაისი საქართველოში მწვავე იდეოლოგიური და საზოგადოებრივი დაპირისპირების თარიღად იქცა. ამ დღეს ერთმანეთს უპირისპირდება ორი რადიკალურად განსხვავებული კონცეფცია: ჰომოფობიასთან, ტრანსფობიასა და ბიფობიასთან ბრძოლის საერთაშორისო დღე (IDAHOBIT) და მმართველი პარტიის, „ქართული ოცნების“ მიერ დაწესებული ოჯახის სიწმინდისა და მშობლების პატივისცემის დღე.

საქართველოს საპატრიარქო განცხადებას ავრცელებს "ოჯახის სიწმინდის დღესთან" დაკავშირებით და წერს, რომ 17 მაისს კათოლიკოს-პატრიარქი შიო III სამების საკათედრო ტაძარში წირვას აღავლენს, რომელსაც მის აღსაყდრებასთან დაკავშირებით ჩამოსული სხვადასხვა ქვეყნების დელეგაციები და სტუმრები დაესწრებიან.

საპატრიარქოს ცნობით, 11:00 საათზე ქაშუეთის ტაძრიდან სამებამდე მსვლელობაც გაიმართება.

"სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი, უწმინდესი და უნეტარესი შიო III პირველ სადღესასწაულო წირვას აღავლენს თბილისის ყოვლადწმინდა სამების სახელობის საპატრიარქო ტაძარში.

წირვას დაესწრებიან საგანგებოდ მისი უწმინდესობის აღსაყდრებასთან დაკავშირებით ჩამოსული სხვადასხვა ადგილობრივი ეკლესიის დელეგაციები და სხვა სტუმრები, ასევე საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სამღვდელო და სამონაზვნო დასი.

პარალელურად, დილის 11:00 საათზე ქაშუეთის წმინდა დიდმოწამე გიორგის სახელობის ტაძრიდან ყოვლადწმინდა სამების სახელობის საპატრიარქო ტაძრამდე გაიმართება ტრადიციული მსვლელობა, რომელშიც მონაწილეობას მიიღებენ სამრევლოები და მათი წინამძღვრები, აგრეთვე საკვირაო სკოლები, როგორც მცხეთა-თბილისის, ისე საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სხვა ეპარქიებიდანაც. სამების ტაძარში ლოცვითი მსვლელობიდან მისულ მრევლს დალოცავს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი.

იქიდან გამომდინარე, რომ 17 მაისი არის კვირა, სამრევლოების წინამძღვრებს ეძლევათ ლოცვა-კურთხევა, რომ წირვა დაიწყონ ჩვეულებრივზე ადრე, რათა მრევლმა შეძლოს მსვლელობაში მონაწილეობის მიღება" - წერს საპატრიარქო.

საქართველოს უახლეს ისტორიაში ჰომოფობია პირადი თუ რელიგიური შეხედულებებიდან ხელისუფლების მართვისა და ძალაუფლების შენარჩუნების პოლიტიკურ ინსტრუმენტად იქცა. მმართველმა პარტიამ, „ქართულმა ოცნებამ“, ანტი-ლგბტქ+ რიტორიკა და საკანონმდებლო ინიციატივები სახელმწიფო პოლიტიკის ქვაკუთხედად აქცია. უფლებადამცველებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების შეფასებით, ეს არის მიზანმიმართული სტრატეგია კონკრეტული პოლიტიკური ამოცანების გადასაჭრელად.

საქართველოში საარჩევნო ციკლების მოახლოებასთან ერთად, მმართველი პარტია „ქართული ოცნება“ სულ უფრო აქტიურად მიმართავს პოპულისტურ და კონსერვატიულ რიტორიკას. ანტი-ლგბტქ+ განწყობების გაღვივება და ჰომოფობიის პოლიტიზება პარტიის საარჩევნო სტრატეგიის ცენტრალურ ღერძად იქცა. ეს მიზანმიმართული ტაქტიკაა კონსერვატიული ამომრჩევლის ხმების მობილიზაციისა და ძალაუფლების შესანარჩუნებლად. „მორალური პანიკის“ ხელოვნური შექმნაწინასაარჩევნო პერიოდში „ქართული ოცნება“ მიზანმიმართულად ნერგავს საზოგადოებაში შიშს, თითქოს ქართულ იდენტობას, ტრადიციებსა და მართლმადიდებლურ ოჯახს „ეგზისტენციალური საფრთხე“ ემუქრება.

მმართველი გუნდი ამომრჩეველს არწმუნებს, რომ დასავლეთიდან მიმდინარეობს „ფსევდოლიბერალური პროპაგანდა“, რომელიც მიზნად ისახავს ტრადიციული ღირებულებების ნგრევას. საკუთარი თავის ერთადერთ „ეროვნულ ძალად“ და ოჯახის სიწმინდის დამცველად წარმოჩენით, პარტია ცდილობს ამომრჩეველში გააჩინოს განცდა, რომ მათი იდენტობის გადარჩენა მხოლოდ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებაში დარჩენით არის შესაძლებელი.

ეკლესია ყველაზე მაღალი ნდობით სარგებლობს, ხოლო მოსახლეობის უმრავლესობა კონსერვატიული შეხედულებებისაა. მმართველი პარტია სწორედ ამ მოცემულობით მანიპულირებს. ანტი-ლგბტქ+ რიტორიკით „ქართული ოცნება“ მარტივად ახდენს იმ ამომრჩეველთა მობილიზებას, რომელთაც შესაძლოა არ მოსწონდეთ ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობა, მაგრამ მზად არიან ხმა მისცენ პარტიას „ღირებულებების დაცვის“ გამო. ივანიშვილის კლანისთვის ამ ომში საეკლესიო კაპიტალის გამოყენება ჩვეულებრივი პრაქტიკაა. 17 მაისის „ოჯახის სიწმინდის დღედ“ გამოცხადებითა და საპატრიარქოსთან ღია ალიანსით, მმართველი გუნდი წინასაარჩევნოდ იღებს უმნიშვნელოვანეს ირიბ მხარდაჭერას სასულიერო პირებისა და მათი მრევლისგან.

ნებისმიერი ოპოზიციური პარტია, მედია თუ სამოქალაქო აქტივისტი, რომელიც აკრიტიკებს ხელისუფლების პოლიტიკას ან იცავს ადამიანის უფლებებს, „ქართული ოცნების“ მიერ მყისიერად ინათლება „ლგბტ პროპაგანდის“ მხარდამჭერად ან „უცხოურ აგენტად“. ამ სტრატეგიით ხელისუფლება აიძულებს ოპოზიციას, თავი იმართლოს და ჩაებას მორალურ დებატებში, ნაცვლად იმისა, რომ წინასაარჩევნოდ აქცენტი გააკეთოს ხელისუფლების კორუფციაზე, სიღარიბეზე ან საერთაშორისო იზოლაციაზე.

პარლამენტმა „ქართული ოცნების“ ინიციატივით მიიღო რეპრესიული საკანონმდებლო პაკეტი „ოჯახური ღირებულებებისა და არასრულწლოვანის დაცვის შესახებ“, რომელიც სამართლებრივად ზღუდავს ლგბტქ+ თემის უფლებებს და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ცენზურას აწესებს.

პაკეტი შედგება ერთი ძირითადი კანონისა და 18 თანმდევი საკანონმდებლო ცვლილებისგან. იგი ძალაში შევიდა და სრულად მოქმედებს. კრიტიკოსები, უფლებადამცველები და ევროკავშირის სტრუქტურები ამ დოკუმენტს რუსული ანალოგიური რეპრესიული კანონმდებლობის ასლად და ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების დარღვევად აფასებენ.

საკანონმდებლო აკრძალვები და შეზღუდვები

კანონმდებლობა პირდაპირ გავლენას ახდენს ადამიანის უფლებების, მედიის, მედიცინისა და განათლების სფეროებზე: ქორწინების ალტერნატიული ფორმები: აკრძალულია ნებისმიერი სახის სამოქალაქო კავშირის ან პარტნიორობის რეგისტრაცია, რომელიც ეწინააღმდეგება კონსტიტუციურ ჩანაწერს ქორწინების, როგორც მხოლოდ ქალისა და მამაკაცის კავშირის შესახებ. შვილად აყვანა და მინდობით აღზრდა: იკრძალება არასრულწლოვნის შვილად აყვანა იმ პირების მიერ, რომლებიც არიან არაჰეტეროსექსუალები ან მათი გენდერული იდენტობა არ შეესაბამება მათ ბიოლოგიურ სქესს.ტრანსგენდერი ადამიანების უფლებები: სრულად აიკრძალა სქესის შეცვლის სამედიცინო მანიპულაციები, ქირურგიული ოპერაციები და ჰორმონალური თერაპია. ასევე, აკრძალულია სახელმწიფო დოკუმენტებში ბიოლოგიურისგან განსხვავებული სქესის ან გენდერის მითითება.

ცენზურა მედიასა და ხელოვნებაში: ტელევიზიებს, კინოთეატრებსა და მედიასაშუალებებს ეკრძალებათ ისეთი კადრების, ფილმების ან მასალების გავრცელება/ჩვენება, რომლებიც ასახავს ერთი სქესის წყვილების ინტიმურ ურთიერთობას.

საგანმანათლებლო სივრცე: სკოლებსა და უნივერსიტეტებში აკრძალულია ნებისმიერი ინფორმაციის მიწოდება, რომელიც „პოპულარიზაციას“ უწევს ლგბტქ+ საკითხებს ან ბიოლოგიურისგან განსხვავებულ გენდერულ იდენტობას.

შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლება: აკრძალულია საჯარო შეკრებები, მანიფესტაციები და ღონისძიებები (მაგალითად, პრაიდის კვირეული), რომლებიც ლგბტქ+ თემის უფლებების დაცვას ან იდენტობის პოპულარიზაციას ისახავს მიზნად.

ოფიციალური უქმე დღე: კანონით 17 მაისი — ოჯახის სიწმინდისა და მშობლების პატივისცემის დღე — ოფიციალურად გამოცხადდა სახელმწიფო უქმე დღედ.

სამართლებრივი და გეოპოლიტიკური შედეგები

ვენეციის კომისიის დასკვნა: ევროპის საბჭოს საკონსტიტუციო ექსპერტებმა ხელისუფლებას მოუწოდეს, სრულად უარეყო ეს პროექტი, რადგან ის პირდაპირ არღვევს ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციას და შეიცავს დისკრიმინაციულ ნორმებს.

ევროინტეგრაციის პროცესის შეჩერება: ევროკავშირმა არაერთხელ განაცხადა, რომ აღნიშნული კანონმდებლობა აშორებს საქართველოს ევროპულ ფასეულობებს და წარმოადგენს კიდევ ერთ სერიოზულ ბარიერს ქვეყნის ევროკავშირში გაწევრიანების გზაზე.

რუსული ანალოგი: საერთაშორისო ორგანიზაციები მიუთითებენ, რომ კანონი თითქმის იდენტურია ვლადიმერ პუტინის რუსეთში მიღებული „ლგბტ პროპაგანდის“ საწინააღმდეგო კანონებისა, რომლებსაც კრემლი ავტორიტარული კონტროლისა და სამოქალაქო საზოგადოების ჩასახშობად იყენებს.

საკანონმდებლო პოპულიზმი, როგორც წინასაარჩევნო შოუ

საარჩევნო მიზნებისთვის „ქართულმა ოცნებამ“ რიტორიკა სამართლებრივ ჩარჩოში მოაქცია.

„ოჯახური ღირებულებების“ კანონპროექტი: ამ რეპრესიული კანონის ინიციირება და მიღება მიზანმიმართულად დაემთხვა საარჩევნო პერიოდს. ეს იყო კლასიკური წინასაარჩევნო პოპულიზმი, რათა ამომრჩეველს ეხილა „ქართული ოცნების“ რეალური, მყარი ნაბიჯები „საფრთხის“ წინააღმდეგ.

უფლებების შეზღუდვა ხმების სანაცვლოდ: ხელისუფლებამ მედიის ცენზურა, შეკრების აკრძალვა და ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების გაუქმება აქცია პოლიტიკურ პროდუქტად, რომელიც საარჩევნოდ კონსერვატიულ საზოგადოებას მიჰყიდა.

„ქართული ოცნების“ მიერ ჰომოფობიის წინასაარჩევნო იარაღად გამოყენება აჩვენებს პარტიის იდეოლოგიურ ტრანსფორმაციას ავტორიტარიზმისა და ულტრანაციონალიზმისკენ. უმცირესობების დევნისა და მტრის ხატის შექმნის ფასად, მმართველი გუნდი წარმატებით ახერხებს საზოგადოების პოლარიზებას, რეალური პრობლემების გადაფარვას და კონსერვატიული ნაციონალიზმის ტალღაზე ძალაუფლების შენარჩუნებას.

საპატრიარქოს მიერ 17 მაისის ალტერნატიული კონცეპტუალიზაცია

საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიას (საპატრიარქოს) ცენტრალური როლი უკავია ქვეყანაში ანტი-ლგბტქ+ განწყობების ფორმირებასა და ჰომოფობიის ინსტიტუციონალიზაციაში. უფლებადამცველებისა და სოციოლოგების შეფასებით, ეკლესია არის მთავარი იდეოლოგიური ძალა, რომელიც განსაზღვრავს საზოგადოებრივ დისკურსს სექსუალური უმცირესობების შესახებ და პირდაპირ გავლენას ახდენს მმართველი პარტიის, „ქართული ოცნების“ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებზე.

ეკლესიამ უდიდესი როლი ითამაშა 17 მაისის, როგორც ჰომოფობიასთან ბრძოლის საერთაშორისო დღის, საჯარო სივრციდან გაქრობაში. 2013 წლის 17 მაისს ლგბტქ+ აქტივისტებზე სასულიერო პირების ლიდერობით განხორციელებული მასობრივი ძალადობის შემდეგ, 2014 წელს პატრიარქმა ილია II-მ ეს თარიღი „ოჯახის სიწმინდისა და მშობლების პატივისცემის დღედ“ გამოაცხადა.

ყოველწლიური საეკლესიო მსვლელობებით საპატრიარქომ სრულად დაიკავა საჯარო სივრცე, რაც ლგბტქ+ თემს შეკრებისა და მანიფესტაციის შესაძლებლობას ფიზიკურად ართმევს. საპატრიარქოს რიტორიკა ჰომოსექსუალობას განიხილავს არა როგორც კერძო ადამიანების უფლებას, არამედ როგორც იდენტობისა და სახელმწიფოებრიობის დამანგრეველ ძალას.

საეკლესიო ქადაგებებში ლგბტქ+ უფლებების დაცვა ხშირად ფასდება, როგორც „ერის გადაშენების“, „დემოგრაფიული კატასტროფის“ და „ღვთის რისხვის“ მომტანი აქტი. სასულიერო პირების მნიშვნელოვანი ნაწილი ლიბერალურ ფასეულობებსა და ევროპულ ინტეგრაციას პირდაპირ აიგივებს „ჰომოსექსუალობის თავსმოხვევასთან“, რაც საზოგადოებაში ანტიდასავლურ განწყობებსაც აძლიერებს.

ეკლესიის მაღალი რეიტინგი მას პოლიტიკურ აქტორად აქცევს, რომლის მოთხოვნებსაც მმართველი გუნდი წინასაარჩევნოდ ყოველთვის ასრულებს. საკანონმდებლო პაკეტის ლობირება: „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული რეპრესიული კანონი „ოჯახური ღირებულებებისა და არასრულწლოვანის დაცვის შესახებ“ პირდაპირ პასუხობს საპატრიარქოს მრავალწლიან მოთხოვნებს „ლგბტ პროპაგანდის“ აკრძალვის თაობაზე.

პოლიტიკური სიმბიოზი: ხელისუფლება ეკლესიის ჰომოფობიურ ნარატივებს სამართლებრივ ჩარჩოში აქცევს, სანაცვლოდ კი წინასაარჩევნოდ ამომრჩევლის მობილიზაციასა და მართლმადიდებლური მრევლის მხარდაჭერას იღებს.

რადიკალური ჯგუფების ირიბი ან პირდაპირი ლეგიტიმაცია

ეკლესიის მკაცრი ანტი-ლგბტქ+ პოზიცია ხშირად ხდება მწვანე შუქი ულტრამემარჯვენე და აგრესიული დაჯგუფებებისთვის.

ძალადობის წახალისება: მიუხედავად იმისა, რომ საპატრიარქო ოფიციალურ განცხადებებში ხშირად ემიჯნება ფიზიკურ ძალადობას, მისი რადიკალური რიტორიკა და ცალკეული გავლენიანი სასულიერო პირების მოწოდებები (მაგალითად, 2021 წლის 5 ივლისის პრაიდის დარბევისას) ძალადობრივ ჯგუფებს მორალურ ლეგიტიმაციას აძლევს.

საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესია არ არის მხოლოდ რელიგიური ინსტიტუტი, რომელიც ტრადიციულ მორალს ქადაგებს. ის არის მთავარი სოციო-პოლიტიკური ძალა, რომელმაც ჰომოფობია საზოგადოებრივი კონსოლიდაციის იარაღად აქცია. ეკლესიისა და „ქართული ოცნების“ იდეოლოგიურმა თანხვედრამ განაპირობა ის, რომ ანტი-ლგბტქ+ განწყობები ინდივიდუალური ცრურწმენებიდან სახელმწიფო პოლიტიკის დონეზე იქნა აყვანილი.