ევროპა 2026 წლის მაისის მიწურულს უპრეცედენტო, რეკორდულად ადრეულმა და მომაკვდინებელმა სიცხის ტალღამ მოიცვა. სინოპტიკოსებისა და კლიმატოლოგების შეფასებით, ჩრდილოეთ აფრიკიდან წამოსულმა მძლავრმა „სიცხის გუმბათმა“ (Heat Dome) დასავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში ჰაერის ტემპერატურა ნორმაზე 10–20 გრადუსით მაღლა ასწია, რამაც გაზაფხულის ბოლო დღეები აგვისტოს პიკს დაამსგავსა.

ანომალიურმა სიცხემ ასობით მრავალწლიანი და ისტორიული რეკორდი მოხსნა:პორტუგალია და ესპანეთი: პორტუგალია გახდა პირველი ევროპული ქვეყანა, სადაც 2026 წელს ტემპერატურამ 40°C-ს გადააჭარბა (ქალაქ მორაში 40.3°C დაფიქსირდა). ესპანეთის სამხრეთ-დასავლეთში კი მაჩვენებლებმა 42°C-ს მიაღწია.დიდი ბრიტანეთი: ლონდონში, კიუს ბაღებში (Kew Gardens), ტემპერატურამ 35.1°C შეადგინა. ეს არის მაისის თვეში ბრიტანეთის ისტორიაში ყველაზე ადრეული დაფიქსირებული 35 გრადუსიანი სიცხე, რამაც 100 წლის წინანდელი რეკორდი მოხსნა.საფრანგეთი: ქვეყნის მასშტაბით 1350-ზე მეტი ლოკალური რეკორდი მოიხსნა. ანგულემში თერმომეტრის სვეტმა 37.8°C-ს მიაღწია.ირლანდია და ავსტრია: ირლანდიაში დაფიქსირდა მაისის ახალი ისტორიული მაქსიმუმი — 30.6°C, ხოლო ავსტრიის ქალაქ ლიენცში 32.7°C დაფიქსირდა, რაც ბოლო 200 წლის განმავლობაში ყველაზე ცხელი მაისის დღეა.

: ევროპის დიდ ნაწილში (მათ შორის ბრიტანეთსა და ესპანეთში) ღამით ტემპერატურა 20°C-ზე დაბლა არ ჩამოდიოდა. ეს განსაკუთრებით საშიშია ევროპული სახლებისთვის, რომელთა მხოლოდ 20%-ია აღჭურვილი კონდიციონერებით.

გაზაფხულის მოულოდნელ სიცხეს საფრანგეთში სულ მცირე 7 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა (სპორტული აქტივობებისა და გაგრილების მიზნით წყალში დახრჩობის გამო), ხოლო ინგლისში რამდენიმე მოზარდი დაიღუპა წყალთან დაკავშირებული ინციდენტების შედეგად.

ამასობაში კი საქართველოში სიცხეები არ დამდგარა, საქართველოში 2026 წლის მაისი გამოირჩეოდა არასტაბილური, გრილი და უხვი ნალექით:

გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, მაისის დასაწყისსა და შუა პერიოდში ჩრდილოეთიდან შემოსული გრილი ჰაერის მასები სამხრეთიდან წამოსულ ნოტიო მასებს შეეჯახა. ამან ქვეყნის უმეტეს რაიონში ხანგრძლივი წვიმები, ძლიერი ჭექა-ქუხილი და სეტყვა გამოიწვია.

მაისის პირველ დეკადაში დასავლეთ საქართველოს სანაპირო ზოლსა და ბარში (ბათუმი, სოხუმი, ქობულეთი) დღის ტემპერატურა საგრძნობლად დაეცა და სულ რაღაც +12°C-დან +13°C-მდე მერყეობდა, რაც გაზაფხულის ბოლო თვისთვის ანომალიურად ცივია.

ყაზბეგსა და სვანეთში დღის ტემპერატურა ხშირად +10°C-ზე დაბლა ჩამოდიოდა, ხოლო მაღალმთიან სოფლებსა და უღელტეხილებზე (მაგალითად, ომალოსა და სტეფანწმინდის მაღალ ზონებში) მაისის შუა რიცხვებში ღამის ყინვები და თოვლი დაფიქსირდა.

ცივი ჰაერისა და მაისის მცხუნვარე მზის შეჯახებამ ევროპაში უპრეცედენტო შტორმები გამოიწვია. სულ რაღაც 5 დღეში კონტინენტზე 750,000-ზე მეტი მეხის დარტყმა დაფიქსირდა.

კლიმატოლოგების განმარტებით, მაისის თვეში ტემპერატურის ასეთი მკვეთრი და რადიკალური ცვლილებები — არქტიკული ყინვიდან რამდენიმე დღეში ექსტრემალურ სიცხეზე გადასვლა — კლიმატის გლობალური კრიზისის პირდაპირი გამოხატულებაა.

რა არის სუპერ ელ-ნინიო (Super El Niño) 

სუპერ ელ-ნინიო (Super El Niño) არის არასამეცნიერო, თუმცა ფართოდ გავრცელებული ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს ელ-ნინიოს უჩვეულოდ ძლიერ, ექსტრემალურ ფაზას. იგი ვლინდება მაშინ, როდესაც წყნარი ოკეანის ეკვატორული ნაწილის ზედაპირული წყლების ტემპერატურა ნორმაზე მინიმუმ 2°C-ით (ან მეტით) მაღალია.სტანდარტული ელ-ნინიოს გამოსაცხადებლად წყლის ტემპერატურის 0.5°C-ით მომატებაც კმარა, თუმცა "სუპერ" ვარიანტი დედამიწის კლიმატისთვის ნამდვილ შოკს წარმოადგენს.

იწვევს ამინდის მკვეთრ ანომალიებს მთელ პლანეტაზე. ზოგ რეგიონში (მაგ. ავსტრალია, ინდონეზია, სამხრეთ აზია) იწყება ხანგრძლივი და დამანგრეველი გვალვები, რასაც ტყის ხანძრები მოსდევს, ხოლო სხვაგან (სამხრეთ ამერიკა, აშშ-ის სამხრეთი) — კატასტროფული წყალდიდობები.

ოკეანის ზედაპირიდან ატმოსფეროში უზარმაზარი რაოდენობის სითბო გამოიყოფა. როდესაც სუპერ ელ-ნინიო კაცობრიობის მიერ გამოწვეულ კლიმატის ცვლილებას (გლობალურ დათბობას) უერთდება, პლანეტაზე აბსოლუტური თერმული რეკორდები მყარდება.

თანამედროვე დაკვირვებების ისტორიაში სულ რამდენიმე ასეთი უძლიერესი კლიმატური ტალღა დაფიქსირდა, კერძოდ: 1982–1983, 1997–1998 და 2015–2016 წლებში. თითოეულ მათგანს მსოფლიო ეკონომიკისთვის მილიარდობით დოლარის ზარალი და ათასობით ადამიანის მსხვერპლი მოჰყვა.

ავტორი: ირაკლი მანაგაძე , ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2009 წლიდან

სოციალური ქსელები

კობახიძემ განკარგულებით სულხან თამაზაშვილს პოლიციის გენერალ-მაიორის წოდება მიანიჭა

რა არის სუპერ ელ-ნინიო (Super El Niño) და დაატყდა თუ არა საქართველოს და მსოფლიოს უჩვეულო კლიმატი

რუსეთში, სარატოვში, ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში დრონის თავდასხმის შემდეგ ხანძარი გაჩნდა

აშშ ევროპიდან ჯარების გაყვანას იმაზე სწრაფად გეგმავს ვიდრე მოსალოდნელი იყო