|
2026-05-13 09:25:43, 384 ნახვა
მსოფლიო
ტრამპი- სი-ს სამიტი: ჩიპების ნაცვლად, ჩინეთი ხელოვნური ინტელექტის ომს განიხილავს
ტრამპი პეკინში მიემგზავრება სი ძინპინთან სამიტზე, სადაც დღის წესრიგში, სავარაუდოდ, ხელოვნური ინტელექტით განპირობებული ომი, კიბერუსაფრთხოება და აშშ-ჩინეთის მზარდი ტექნოლოგიური მეტოქეობა იქნება დომინანტი, თუმცა ნახევარგამტარებზე გარღვევის შესახებ შეთანხმების მიღწევა ნაკლებად სავარაუდოა. მოსალოდნელია, რომ დღის წესრიგის მთავარი თემები ვაჭრობა და გეოპოლიტიკა იქნება, თუმცა ჩინეთში აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან ერთად ვიზიტის დროს ჩამოსული სტუმრების სია იმაზე მიუთითებს, რომ ტექნოლოგიების საკითხი ასევე განიხილება ხუთშაბათს მის ჩინელ კოლეგასთან, სი ძინპინთან მოლაპარაკებების დროს. ტრამპის დელეგაციაში შედიან Apple-ის აღმასრულებელი დირექტორი ტიმ კუკი და Tesla-ს აღმასრულებელი დირექტორი ილონ მასკი. აღსანიშნავია, რომ Nvidia-ს აღმასრულებელი დირექტორი იენსენ ჰუანგი არ დაესწრება. თუმცა, ნახევარგამტარების ნაცვლად, დღის წესრიგში, სავარაუდოდ, ყურადღება ირანზე, ტაივანზე და ხელოვნური ინტელექტით განპირობებულ ომზე იქნება გამახვილებული - განსაკუთრებით ღაზასა და ირანში კონფლიქტებში მისი ფართოდ გამოყენების შემდეგ. ხელოვნური ინტელექტი აშშ-სა და ჩინეთს შორის ტექნოლოგიურ რბოლაში მთავარ ელემენტად იქცა და იმედია, ორივე ლიდერი ამ სფეროში თანამშრომლობის შესაძლებლობებს განიხილავს. „დღის წესრიგში მთავარი პრიორიტეტული საკითხები იქნება ირანში კონფლიქტით გამოწვეული გეოპოლიტიკური არასტაბილურობა, ასევე ამჟამინდელი გაურკვევლობა იმის შესახებ, შეუძლია თუ არა აშშ-ს გააგრძელოს ჩინეთსა და ტაივანს შორის დაძაბულობის შემამსუბუქებელი ფაქტორის როლის შესრულება“, - განაცხადა ალან ტურინგის ინსტიტუტის ეთიკისა და პასუხისმგებლიანი ინოვაციების კვლევის დირექტორმა დევიდ ლესლიმ. „როდესაც საქმე ეხება იმას, თუ როგორ უკავშირდება ეს ხელოვნურ ინტელექტს, ერთი ასპექტი, რომელიც, ვფიქრობ, ასე თუ ისე უნდა იქნას განხილული, არის ხელოვნური ინტელექტით აღჭურვილი ომის ახალი ერა, რომელშიც არსებითად ბოლო რვა თვის განმავლობაში აღმოვჩნდით“, - განუცხადა მან Euronews Next-ს, ნიკოლას მადუროს ვენესუელაში თავდასხმაზე, ისრაელის მიმდინარე სამხედრო კამპანიაზე პალესტინაში და ხელოვნური ინტელექტის ფართოდ გამოყენებაზე ირანში სხვადასხვა სფეროში. „ვფიქრობ, ხელოვნური ინტელექტით აღჭურვილი ომის საკითხები მნიშვნელოვანი თემა იქნება და აუცილებლად იქნება განხილვის მაგიდაზე, რადგან ჩინეთმა და აშშ-მ უკვე დაიწყეს ამის განხილვა, განსაკუთრებით ბირთვულ სფეროში“, - დასძინა მან. ტრამპ-სი სამიტი რამდენიმე კვირის შემდეგ გაიმართა, რაც ამერიკულმა ხელოვნური ინტელექტის კომპანია Anthropic-მა თავისი კიბერუსაფრთხოებაზე ორიენტირებული მოდელი, Mythos, რამდენიმე კომპანიასა და კიბერუსაფრთხოების ფირმას გაუზიარა. Anthropic-მა განაცხადა, რომ მოდელი საჯაროდ არ უნდა გამოქვეყნდეს, რადგან ის „უპრეცედენტო კიბერუსაფრთხოების რისკებს შეიცავს“. ლესლის თქმით, ჩინეთსა და აშშ-ს შორის დიალოგის მთავარი თემა, სავარაუდოდ, იქნება ხელოვნური ინტელექტის მოწინავე მოდელები, რომლებსაც შეუძლიათ ეროვნული კიბერუსაფრთხოების ინფრასტრუქტურაში დაუცველობის იდენტიფიცირება, იმის გათვალისწინებით, თუ რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ასეთ სისუსტეებს ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლეს დონეზე. თუმცა, მნიშვნელოვანი ფაქტორი ასევე იქნება ის უზარმაზარი გავლენა, რომელიც ტრამპის მსხვილმა ტექნოლოგიურმა მოკავშირეებმა მოახდინეს ამ ადმინისტრაციაზე - ლესლის დასძინა, რომ პოლიტიკას ძირითადად სილიკონის ველი მართავს და არა პირიქით. ეს შეიძლება ნიშნავდეს, რომ აშშ-ს პოზიციას კიბერუსაფრთხოებასთან და ამერიკული ინტელექტუალური საკუთრების სავარაუდო ქურდობასთან დაკავშირებით ჩინური ტექნოლოგიური კომპანიების მიერ, რომლებიც, სავარაუდოდ, ამერიკულ ხელოვნურ ინტელექტუალურ მოდელებს კოპირებენ, ნაკლებად ჩამოაყალიბებენ დიპლომატები, ვიდრე ტექნოლოგიური აღმასრულებლები, რომლებიც ამ ადმინისტრაციაში ასეთი გავლენიანი გახდნენ. „ვფიქრობ, ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ ტექნოლოგიური პოლიტიკის ჩამოყალიბების ერთ-ერთი განმსაზღვრელი მახასიათებელი ის არის, რომ ის ძირითადად სილიკონის ველის ინტერესებით იყო განპირობებული“, - თქვა ლესლიმ. მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ში ხელოვნური ინტელექტის განვითარებას ძირითადად კერძო კომპანიები ახორციელებენ, ჩინეთი ფსონს განათლებისა და კვლევის ეკოსისტემებზე დებს. პეკინმა დაისახა მიზანი, რომ 2027 წლისთვის ხელოვნური ინტელექტის შეღწევა ძირითადი ინდუსტრიების 70%-ზე მეტში მოხდეს. ჩინეთმა ასევე დაეწია აშშ-ს ხელოვნური ინტელექტის კომპანიების რაოდენობით, ისეთი მოთამაშეები, როგორიცაა DeepSeek, აცხადებენ, რომ ChatGPT-ის უფრო იაფ ალტერნატივებს გვთავაზობენ შედარებით ხარისხით. ქვეყანა ასევე აქტიურად ავითარებს საკუთარ ნახევარგამტარულ ინდუსტრიას, Huawei-მ, Alibaba-მ და ByteDance-მა საკუთარი ჩიპების დიზაინის ბიზნესები წამოიწყეს. შედეგად, ადამიანზე ორიენტირებული ხელოვნური ინტელექტის სტენფორდის ინსტიტუტის მიერ მომზადებული წლევანდელი ყოველწლიური ანგარიშის თანახმად (წყარო ინგლისურ ენაზე), ჩინეთმა პრაქტიკულად შეამცირა აშშ-სთან ჩამორჩენა ხელოვნურ ინტელექტში. ანგარიშის თანახმად, აშშ-ს უპირატესობა აქვს კაპიტალზე, ინფრასტრუქტურასა და სპეციალიზებულ ხელოვნურ ინტელექტ ჩიპებზე წვდომაში. თუმცა, ჩინეთი წინ უსწრებს პატენტების, სამეცნიერო პუბლიკაციების რაოდენობით და ე.წ. „ფიზიკური ხელოვნური ინტელექტის“ ანუ რობოტიკის სფეროში. ამავდროულად, ორ ქვეყანას შორის რთული ურთიერთდამოკიდებულებაა. ჩინეთის იშვიათი მინერალები, მათ შორის ისეთი ლითონები, როგორიცაა ცერიუმი და ლანთანი, თანამედროვე ტექნოლოგიები და ამ ურთიერთდამოკიდებულების ერთ-ერთი ელემენტია, რამაც შეიძლება როგორც დაძაბულობა გაამწვავოს, ასევე გავლენის ბერკეტის ფუნქცია შეასრულოს. „ჩემი აზრით, სურათი რთულია და მე მჯერა, რომ აშშ ახლა უფრო სუსტ პოზიციაშია, ვიდრე ადრე იყო“, - თქვა ლესლიმ. აღნიშნა რა, რომ აშშ-მ ამოწურა თავისი სამხედრო აღჭურვილობისა და იარაღის მარაგების მნიშვნელოვანი ნაწილი და დასჭირდება უფრო საიმედო წვდომა იშვიათმიწა ელემენტების ფართო სპექტრზე, სულ მცირე, ამ არსენალების შესავსებად, ლესლიმ დასძინა, რომ „აშშ-ს პოზიციაში არის ცვალებადი და შესუსტებული ელემენტები, რომლებიც ასევე თამაშობენ როლს და გავლენას ახდენენ ურთიერთობაზე“. ამავდროულად, MERICS-ის ანალიტიკური ცენტრის ეკონომიკისა და ინდუსტრიის პროგრამის ხელმძღვანელის, იაკობ გიუნტერის თქმით, ჩინეთს აქვს საფუძველი, ზეწოლა მოახდინოს აშშ-ზე, რათა შეამსუბუქოს კონტროლირებად ტექნოლოგიებზე ექსპორტის ზოგიერთი შეზღუდვა, რამაც შეიძლება ერთდროულად ხელი შეუწყოს სავაჭრო დეფიციტის შემცირებას. „მაგრამ პეკინმაც კი აჩვენა, რომ როდესაც ტრამპის ადმინისტრაციამ შეამსუბუქა ზომები ან დაუშვა გამონაკლისები, მაგალითად, ჩინეთში ცალკეული Nvidia ჩიპების გაყიდვის ნებართვით, ჩინეთის რეაქცია დაახლოებით ასეთი იყო: არა, ჩვენ ისინი არ გვჭირდება; გრძელვადიან პერსპექტივაში, ჩვენთვის უფრო მნიშვნელოვანია, რომ ჩინეთში ჩიპებზე მოთხოვნა კვლავ მიმართული იყოს ადგილობრივი მწარმოებლებისკენ“, - აღნიშნა მან. ამავდროულად, მან დასძინა, რომ არსებობს ზღვარი, რომლის მიღმაც ყველაზე ძლიერ, მაღალი ხარისხის ჩიპებზე წვდომა ჩინეთს ხელოვნური ინტელექტის განვითარების დაჩქარებაში ისეთ მნიშვნელოვან უპირატესობას მისცემს, რომ ეს საკუთარი ინდუსტრიის მხარდაჭერის სარგებელს გადააჭარბებს. ტრამპის ნებისმიერი მცდელობა, ნახევარგამტარებზე ან ხელოვნურ ინტელექტზე რაიმე შეთანხმების მოლაპარაკებასთან დაკავშირებით, თითქმის რა თქმა უნდა, მისი ადმინისტრაციის ეროვნული უსაფრთხოების ბლოკის მხრიდან მკაცრ წინააღმდეგობას წააწყდება, რომელსაც ისეთი ფიგურები ხელმძღვანელობენ, როგორიცაა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო. „ვფიქრობ, ეს არსებითად წითელი ხაზებია, სადაც ჩვენ უკვე ფაქტობრივად ორ ფრონტზე ვართ დაბლოკილები: ხელოვნური ინტელექტი და ნახევარგამტარები - ახალი ცივი ომის მრავალი ფრონტიდან ორი, რომელშიც ვცხოვრობთ. „შეთანხმების მისაღწევად მათ არ სჭირდებათ ამ სფეროებში, ხელოვნურ ინტელექტსა და ჩიპებზე, ზომების ჩართვა და ვფიქრობ, რომ ისინი, სავარაუდოდ, საბოლოოდ გამოტოვებენ მათ“, - თქვა გიუნტერმა. ასევე, მთელი კაცობრიობის ინტერესებშია იმის უზრუნველყოფა, რომ ხელოვნური ინტელექტის რბოლა არ გადაიქცეს გადარჩენისთვის რბოლად, რომელიც საფრთხეს შეუქმნის ადამიანის არსებობას. „ვფიქრობ, ყველა ქვეყანა, ყველა შტატი ძალიან კონკრეტულ კონტექსტში იმყოფება, როდესაც საქმე ეხება იმას, თუ როგორ ვითარდება ტექნოლოგიები საკუთარ გარემოში, როგორ აღიქვამენ ინოვაციურ კლიმატს და ამ ტექნოლოგიების დანერგვას სხვადასხვა საზოგადოება“, - აღნიშნა ლესლიმ. ხელოვნური ინტელექტის სწრაფი პროგრესირების გამო, უკვე დაიწყო უკუკავშირი, ან, როგორც მას აშშ-ში უწოდებენ, techlash 2.0: მონაცემთა ცენტრების მშენებლობა ზრდის დატვირთვას ენერგოსისტემასა და წყლის რესურსებზე, აადგილებს მთელ უბნებს. ამასობაში, არსებობს შეშფოთება, რომ ხელოვნური ინტელექტი ჩაანაცვლებს სამუშაო ადგილებს თავად ტექნოლოგიურ სექტორშიც კი. ჩინეთში, ლესლიმ აღნიშნა, რომ მთავრობის უფრო ცენტრალიზებულმა ბუნებამ გამოიწვია უფრო აგრესიული ინდუსტრიული პოლიტიკა და სტრატეგიული განვითარების მიმართულებებზე უფრო მეტი კონტროლი. „დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა არა მხოლოდ განცდა, რომ ჩინეთს არ სურდა ამ ე.წ. ტექნოლოგიურ რბოლაში ჩამორჩენა, არამედ უფრო ღრმა რწმენაც, რომ ტექნოლოგიების განვითარება და მათი შიდა გამოყენება, გარკვეული გაგებით, საზოგადოებრივ ინტერესებს ემსახურებოდა“, - თქვა მან. „ამას ხელი შეუწყო გარკვეულმა პირობებმა და ასეთი კურსისადმი რწმენის ან ნდობის უფრო მაღალმა ხარისხმა, რადგან ჩინეთის შიდა ხელოვნური ინტელექტის პოლიტიკა და რეგულაციები შედარებით პროგრესული იყო მოსახლეობის ზიანისგან დაცვის თვალსაზრისით“, - დასძინა მან.
16 მაისიდან N304 მარშრუტზე 18-მეტრიანი ავტობუსები იმოძრავებენ
ასტრახანის მახლობლად, „გაზპრომის“ ქარხანას დრონებით თავდასხმის დროს ცეცხლი გაუჩნდა
საფრანგეთის საელჩო - საფრანგეთი წარმატებებს უსურვებს ახალ პატრიარქს სულიერი მისიის შესრულებაში საქართველოს ერთიანობის სამსახურში
მოსკოვის საპატრიარქოს მილოცვა - ჩვენ დიდად ვაფასებთ იმ ფაქტს, რომ თქვენი ცხოვრების ნაწილი დაკავშირებულია მოსკოვთან
|
რედაქტორის რჩევით
არჩეული პატრიარქის რუსული კავშირები
არჩეული პატრიარქი შიო მესამედ იწოდა, ვინ იყვნენ შიო პირველი და შიო მეორე
ომი უკრაინაში
The Economist - უკრაინამ სამი წლის განმავლობაში პირველად აიღო ინიციატივა ფრონტის ხაზზე
„რეალური მოლაპარაკებები აღარ მიმდინარეობს“ - უკრაინა ემზადება ომის გასაგრძელებლად აშშ-ის დახმარების გარეშე
ვიდეო/LIVE პატრიარქის ილია მეორის დაკრძალვა - პირდაპირი
არჩეული პატრიარქის რუსული კავშირები
დღის თემა
|


ავტორი: ექსპრესნიუსი,



epn.ge (@expressnews.ge)