მოსკოვმა ერევანს დაემუქრა, რომ ცალმხრივად შეაჩერებს ან შეწყვეტს ბუნებრივი აირის, ნავთობპროდუქტების და დაუმუშავებელი ბრილიანტების მიწოდებასთან დაკავშირებულ შეთანხმებას, თუ სომხეთი ევროკავშირთან დაახლოებას გააგრძელებს. ეს გამომდინარეობს რუსეთის ენერგეტიკის მინისტრის, სერგეი ცივილევის, წერილიდან, რომელიც გაუგზავნა სომხეთის ტერიტორიული ადმინისტრირებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს (კომერსანტს აქვს ასლი).

„სომხეთის ევროკავშირთან ურთიერთქმედების გაღრმავებისკენ მიმდინარე პრაქტიკული ნაბიჯები და ევროკავშირში გაწევრიანების დეკლარირებული მისწრაფება საფრთხეს უქმნის რუსეთ-სომხეთის მაღალი დონის თანამშრომლობის შენარჩუნებასა და განვითარებას, რომლის ერთ-ერთი საფუძველი ორმხრივი საერთაშორისო ხელშეკრულებებია“, - ნათქვამია დოკუმენტში. ცივილევი ხაზს უსვამს, რომ ერევნის მცდელობები ევროკავშირში გაწევრიანების შესახებ „არ შეესაბამება ათწლეულების განმავლობაში აშენებული პარტნიორობის ბუნებას“.

2013 წლის შეთანხმების თანახმად, რუსეთმა სამუდამოდ გააუქმა სომხეთში ნავთობპროდუქტებზე, გაზსა და ბრილიანტებზე ექსპორტის გადასახადები. დოკუმენტი იყო ნაბიჯი ქვეყნის ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირში გაწევრიანებისკენ. ამჟამად სომხეთი თითქმის მთლიანად დამოკიდებულია რუსულ გაზზე: 2025 წელს „გაზპრომმა“ დაახლოებით 2.7 მილიარდი კუბური მეტრი მიაწოდა, იტყობინება „კომერსანტი“. ვლადიმერ პუტინის თქმით, ერევნისთვის ამჟამინდელი შეღავათიანი ფასი ათას კუბურ მეტრზე 177 დოლარია. 25 მაისს, რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივანმა დიმიტრი პესკოვმა გააფრთხილა, რომ თუ სომხეთი ევრაზიული ეკონომიკური კავშირიდან (EAEU) გავა, ფასი საბაზროზე დაფუძნებული გახდება.

ასევე, სომხეთი ყოველწლიურად რუსეთიდან უბაჟოდ დაახლოებით 0.9-1 მილიონ ტონა ნავთობპროდუქტს იმპორტს. თუმცა, ბოლო წლებში რესპუბლიკა მარაგების დივერსიფიკაციას ახდენს: ის AI-95 ბენზინს რუმინეთიდან, ეგვიპტიდან და ბულგარეთიდან ყიდულობს, ხოლო 2025 წლის დეკემბრიდან - აზერბაიჯანიდან. მშვიდობის დამყარების შემდეგ, ბაქომ ტრანზიტის შეზღუდვები მოხსნა და, პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის თქმით, მიწოდების მოცულობამ 12 000 ტონას მიაღწია. რაც შეეხება ბრილიანტს, რუსეთი კვლავ უმსხვილესი მიმწოდებელია (იმპორტის თითქმის 50%), მაგრამ სომხეთი ძირითადად მათ რეექსპორტს ახორციელებს მოჭრის შემდეგ.

ენერგეტიკული საფრთხეების პარალელურად, მოსკოვმა გაზარდა ზეწოლა „როსპოტრებნადზორის“ (მომხმარებელთა უფლებების დაცვისა და ადამიანის კეთილდღეობის ზედამხედველობის ფედერალური სამსახური) მეშვეობით. 23 მაისს, სააგენტომ სამი სომეხი მწარმოებლის (VEDI-ALCO, აბოვიანის ბრენდის ქარხანა და შაჰნაზარიანი) ალკოჰოლური სასმელების გაყიდვა შეაჩერა. ერთი დღით ადრე, ჯერმუკის მინერალური წყლის იმპორტი და გაყიდვა აიკრძალა.

ეს ზომები დაემთხვა სომხეთსა და რუსეთს შორის ურთიერთობების გაციებას მას შემდეგ, რაც ერევანმა ევროკავშირთან დაახლოების გზა დაადგა: 2025 წლის მარტში, სომხეთის პარლამენტმა კავშირში გაწევრიანების პროცესი დაიწყო. სომხეთმა ასევე მიიღო კანონი, რომელიც აღიარებს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს იურისდიქციას (რომელმაც პუტინის დაპატიმრების ორდერი გასცა) და პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი ევროპის პოლიტიკური საზოგადოების სამიტზე მიიწვია.

ამის შემდეგ, სახელმწიფო დუმის სპიკერმა ვიაჩესლავ ვოლოდინმა პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანს „არაკეთილსინდისიერი“ და „საძაგელი“ უწოდა, ხოლო რუსეთის უშიშროების საბჭოს მდივანმა სერგეი შოიგუმ „რუსი ეკონომიკური ოპერატორებისთვის პირობების განზრახ გაუარესების“ შესახებ უჩივლა. სომხეთის ევროკავშირში გაწევრიანების მისწრაფებაზე კომენტირებისას, პუტინმა მოუწოდა ერევანს, გაეხსენებინა უკრაინის ბედი და შესთავაზა რეფერენდუმის ჩატარება ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის დატოვების შესახებ, რათა „ნაზად, გონივრულად და ურთიერთსასარგებლოდ“ გამოეყოთ ერთმანეთს.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

ადვოკატის ცნობით, დააკავეს მოქალაქე, რომელზეც გორში პოლიციელებმა იძალადეს

ალიანსი: გორში მომხდარი ქართული ოცნების ძალადობრივი სისტემის მორიგი სასტიკი დანაშაულია

ვოლოდიმირ ზელენსკიმ საჰაერო თავდაცვის სისტემების დეფიციტის შესახებ დონალდ ტრამპს წერილი გაუგზავნა

კობახიძემ გიორგი კანდელაკის დაჭერა შეუკვეთა