აშშ-ის საელჩო ულოცავს საქართველოს დედაენის დღეს და ხაზს უსვამს, რომ 14 აპრილი ქართველი ხალხისადმი პატივისცემაა.

„1978 წლის 14 აპრილს, ქართველებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს საბჭოთა კავშირის მცდელობას, ჩამოერთმია ქართული ენა ოფიციალური სტატუსით.

დღეს ჩვენ პატივს ვცემთ მათ გამბედაობას და აღვნიშნავთ ქართული ენის სილამაზესა და უნიკალურობას.

ვულოცავთ ჩვენს ქართველ მეგობრებს დედაენის დღეს!“ - ნათქვამია განცხადებაში.

შეგახსენებთ, რომ 14 აპრილი საქართველოში დედაენის დღეა. 1978 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ გადაწყვიტა საბჭოთა რესპუბლიკებში ადგილობრივი ენებისთვის ოფიციალური სტატუსის ჩამორთმევა. რუსული ენა სსრკ-ის ერთადერთ ოფიციალურ ენად უნდა დარჩენილიყო.

შესაბამისი ცვლილება უნდა შესულიყო საქართველოს საბჭოთა კონსტიტუციის 78-ე მუხლში, რომლის მიხედვითაც ქართული ენა ოფიციალურ სტატუსს დაკარგავდა. ის საქართველოს უზენაეს საბჭოს 1978 წლის 14 აპრილს უნდა დაემტკიცებინა. თუმცა, იმავე დღეს, რამდენიმე ათასი ადამიანი შეიკრიბა თბილისში,რუსთაველის გამზირზე და წინააღმდეგობა გაუწია ამ გეგმას. მათი უმეტესობა სტუდენტი იყო.

დედაქალაქში, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან უმაღლესი საბჭოს (ახლანდელი პარლამენტის) შენობამდე მასობრივი მსვლელობა მოეწყო.

მსგავსი პროცესები ვითარდებოდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციის მიღებაზე, საიდანაც ასევე ამოიღებდნენ ქართული ენის შესახებ სტატიას.

სიტუაცია უმართავი ხდებოდა. საბჭოთა მთავრობას ორი ვარიანტი ჰქონდა: სისხლისღვრა ან დათმობები. ოფიციალური მოსკოვი იძულებული გახდა კაპიტულაცია დაესრულებინა და კონსტიტუციური ცვლილებები არ შეტანილა.

14 აპრილი დედაენის დღედ გამოცხადდა. ისტორიკოსები თვლიან, რომ 1980-იან წლებში, სწორედ 1978 წლის 14 აპრილს მიეცა პირველი ბიძგი ქვეყანაში ეროვნული მოძრაობის აღზევებისთვის.

აღსანიშნავია, რომ 2016 წელს იუნესკომ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობით სიაში სამივე ქართული დამწერლობა (ასომთავრული (ანუ მრგვლოვანი), ნუსხური (მე-9 საუკუნიდან) და მხედრული (მე-11 საუკუნიდან) შეიტანა.

თანამედროვე ქართული ენა 33 ასოსგან შედგება - ხუთი ხმოვანი და 28 თანხმოვანი. ანბანი შეიქმნა არაუგვიანეს მე-5 საუკუნისა.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

რუსეთი სომხეთიდან ხილისა და ბოსტნეულის იმპორტს ზღუდავს

ირანის ელჩმა ყაველაშვილს თბილისის მეჩეთის მონახულების გამო მადლობა გადაუხადა

კალაძე გორში მომხდარ ძალადობაზე: ფაქტი არის ძალიან მძიმე - მნიშვნელოვანია, რომ შესაბამისმა სამსახურებმა რეაგირება მოახდინეს

კალაძე: ოპოზიციაში მიდის ბრძოლა - ვის ერქმევა მთავარი ოპოზიციური პარტია