ფულის დაზოგვა მხოლოდ პირველი ნაბიჯია. ნამდვილი ფინანსური სტაბილურობა მაშინ იწყება, როცა თქვენი კაპიტალი მუშაობას და დამატებითი ღირებულების შექმნას იწყებს. მას შემდეგ, რაც საქართველოში ინვესტიციები და კრიპტოაქტივები დაინერგა, სულ უფრო მეტ მომხმარებელს უჩნდება კითხვა: სად სჯობს დანაზოგის დაბანდება - ტრადიციულ საბანკო ანაბარში, თუ ამერიკული კომპანიების აქციებში?

პასუხი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა ვალუტაში ინახავთ ფულს და რა არის თქვენი მიზანი.

საბანკო ანაბარი:

საბანკო დეპოზიტი ყველაზე მარტივი და გასაგები ინსტრუმენტია. აქ მთავარი ფაქტორი ვალუტის შერჩევაა, რადგან ლარსა და დოლარს/ევროს შორის საპროცენტო განაკვეთებში დიდი სხვაობაა.

• ანაბარი ლარში:  ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტებზე საპროცენტო განაკვეთი ტრადიციულად მაღალია (საშუალოდ 8-11%). ეს კარგი საშუალებაა მოკლევადიანი მიზნებისთვის, თუმცა ყოველთვის არსებობს ინფლაციისა და გაუფასურების რისკი.
• ანაბარი უცხოური ვალუტაში: დოლარსა და ევროში დეპოზიტების განაკვეთი იმდენად დაბალია (საშუალოდ 1%-დან 3%-მდე), რომ ის ფულის დაგროვების კი არა, უბრალოდ „შენახვის“ ფუნქციას უფრო ასრულებს და გლობალურ ინფლაციას ნაკლებად ფარავს.
• უსაფრთხოება და გადასახადები: ანაბრის მთავარი ხიბლი დაცულობა და სტაბილურობაა. საქართველოში ბოლო 30 წელში არ ყოფილა შემთხვევა, რომ ბანკის გაკოტრებას ან გასხვისებას მეანაბრეების თანხის დაკარგვა მოჰყოლოდა. ასევე მოქმედებს დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა. თქვენი თანხა ბანკებში და მიკრობანკებში 50,000 ლარამდე დაზღვეულია.

საერთაშორისო აქციები: კაპიტალის რეალური ზრდა

თუ თქვენი მიზანი დოლარში კაპიტალის დაგროვებაა, დოლარის ანაბრის დაბალი პროცენტის ფონზე, საერთაშორისო აქციები (მაგ. Apple, Amazon ან S&P 500 ინდექსი) ერთ-ერთ საუკეთესო ალტერნატივად იქცევა.

• მაღალი ამონაგები: ისტორიულად, საერთაშორისო საფონდო ბირჟები გრძელვადიან პერსპექტივაში წლიურ 8%-12%-იან ზრდას აჩვენებს დოლარში. ეს უცხოურ ვალუტაში დეპოზიტის პროცენტზე ბევრად მეტია.
• რისკები: აქციების ფასი მერყევია. მოკლევადიან პერიოდში პორტფელის ღირებულება შეიძლება შემცირდეს, ამიტომ ეს ინსტრუმენტი მოითხოვს ემოციურ სიმყარეს და გრძელვადიან ხედვას (მინიმუმ 3-5 წელი).

როგორ გავანაწილოთ თანხა?

ამ ორ ფინანსურ ინსტრუმენტს ერთმანეთს ნუ დავუპირისპირებთ. საუკეთესო ნაბიჯი აქაც დივერსიფიცირებაა.

1. შექმენით „უსაფრთხოების ბალიში“ ანაბრით: თქვენი 3-6 თვის აუცილებელი ხარჯების რეზერვი შეინახეთ საბანკო დეპოზიტზე (მაგალითად, ლარში). ეს ფული ხელშეუხებელი და მარტივად ხელმისაწვდომია “შავი დღისთვის”.
2. გრძელვადიანი დანაზოგი მიმართეთ აქციებში: ის თავისუფალი თანხა, რომელსაც უცხოურ ვალუტაში ზოგავთ და მომდევნო წლებში არ დაგჭირდებათ, საერთაშორისო აქციებსა და ინდექსურ ფონდებში განათავსეთ.

ამ სტრატეგიით თქვენ ერთდროულად იზღვევთ თავს მოულოდნელი კრიზისებისგან და კაპიტალს გრძელვადიანი, რეალური ზრდის საშუალებას აძლევთ.

გიორგი კეპულაძე - ეკონომიკის დოქტორი

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

ISW: უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა იანვრის ბოლოდან უკრაინის ტერიტორიის 600 კვადრატულ კილომეტრზე მეტი გაათავისუფლეს

პუტინი უკრაინასთან ერთად, მოლდოვას დაპყრობის ოპერაციას ამზადებს -New York Times

თურქეთმა შავი ზღვის გავლით რუსული ნავთობის შესყიდვები შეაჩერა

ნატო რუსეთ-ბელორუსის საზღვარზე ხელოვნური ინტელექტით აღჭურვილი დრონების ჯგუფს განათავსებს