"არანაირი გადატვირთვა გათავისუფლების გარეშე: საქართველოს პოლიტიკური პატიმრები და ვაშინგტონთან უკეთესი ურთიერთობის ფასი", - ამ სახელწოდებით Freedom House სტატიას აქვეყნებს და წერს, რომ აშშ-საქართველოს ურთიერთობების ნორმალიზება იქამდე არ უნდა მოხდეს, ვიდრე ხელისუფლება არ გაათავისუფლებს ფუნდამენტური თავისუფლებების გამოყენებისთვის დაკავებულ ან პატიმრობაში მყოფ პირებს.

ორგანიზაცია წერს, რომ ბოლო თვეებში საქართველოს ოფიციალურმა პირებმა მიანიშნეს, რომ სურთ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციასთან ურთიერთობების გაუმჯობესება, კერძოდ, სტატიის თანახმად, ქართული ოცნების მთავრობის წევრები განახლებულ დიპლომატიურ კონტაქტებსა და კომერციულ ინიციატივებზე - მათ შორის თბილისში 70-სართულიანი Trump Tower-ის აშენების გეგმაზე - მიუთითებენ, როგორც ნიშანზე იმისა, რომ რამდენიმე წლიანი დაძაბულობის შემდეგ ვაშინგტონთან ურთიერთობები შესაძლოა უმჯობესდებოდეს.

თუმცა, ორგანიზაციის თანახმად, ამ ყველაფრის ფონზე, როდესაც აშშ-სთან ურთიერთობების გამოსწორებაზე მუშაობენ, ქართულმა ოცნებამ გააფართოვა კავშირები ჩინელ პარტნიორებთან, მათ შორის 2023 წლის სტრატეგიული პარტნიორობის ფარგლებში; ასევე გააღრმავა ურთიერთობები ირანის რეჟიმთან, მათ შორის საქართველოს მაღალი რანგის წარმომადგენლების მონაწილეობით ირანის სახელმწიფო ცერემონიებში, და ფიგურირებდა ირანის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების გვერდის ავლის სქემებთან დაკავშირებულ საქმეებში; ამავე დროს, მთავრობა სულ უფრო მეტად ექცევა ყურადღების ცენტრში რუსეთის ხელისუფლებასთან დაკავშირებული სანქციების გვერდის ავლის საკითხების გამოც.

ამასთან, ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ ქვეყნის შიგნით ქართულმა ოცნებამ დაიწყო განსხვავებული აზრის ჩახშობის ფართომასშტაბიანი კამპანია, რასაც წინ უძღოდა რეპრესიული კანონების მიღება და 2024 წელს ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეჩერების გადაწყვეტილება, რომელმაც უგულებელყო მოქალაქეების ძლიერი მხარდაჭერა ევროპული ინტეგრაციისა და დემოკრატიულ პარტნიორებთან დაახლოების მიმართ.

ამასთან, Freedom House წერს, რომ ქართული ოცნება ასევე ცდილობდა, ევროატლანტიკური ინტეგრაცია წარმოეჩინა არა როგორც საქართველოს გრძელვადიანი უსაფრთხოებისა და კეთილდღეობის გარანტია, არამედ როგორც არასტაბილურობისა და კონფლიქტის წყარო.

"ჟურნალისტები, პოლიტიკური ოპონენტები, სტუდენტები, ხელოვანები და რიგითი მოქალაქეები დააპატიმრეს, ხოლო ხელისუფლებამ მიიღო კანონები, რომლებიც მიზნად ისახავს გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვას", - წერია სტატიაში. 

სტატიის თანახმად, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა აღნიშნა, რომ ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეჩერებას წინ უსწრებდა საპარლამენტო არჩევნები, რომლებიც ხმების მოსყიდვითა და ამომრჩეველთა დაშინებით იყო შელახული. Freedom House-ის შეფასებით, საქართველო „ნაწილობრივ თავისუფალ“ ქვეყნად არის მიჩნეული; მისი ქულა 2026 წლის ანგარიშში 51-მდე დაეცა და მხოლოდ ბოლო ორ წელიწადში 7 ქულით შემცირდა.

"აშშ-ის სტრატეგიულ ინტერესებშია, რომ საქართველო კიდევ უფრო არ დაშორდეს დასავლეთს და არ დაუახლოვდეს ამერიკის მოწინააღმდეგე სახელმწიფოებს. ვაშინგტონს უნდა სურდეს საქართველოს დემოკრატიულ და ევროატლანტიკურ სივრცეში შენარჩუნება, რადგან ქვეყნის მომავალი გავლენას მოახდენს დემოკრატიულ და ავტორიტარულ ძალებს შორის გავლენის ბალანსზე სტრატეგიულად მნიშვნელოვან რეგიონში. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ შეერთებულმა შტატებმა ურთიერთობების ნორმალიზება ქართული ოცნების პირობებით უნდა მოახდინოს. ტრამპის ადმინისტრაციამ საქართველოს პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება უნდა განიხილოს, როგორც პირველი და მკაფიო ტესტი იმისა, ნამდვილად არის თუ არა ქართული ოცნება მზად ისეთი შეთანხმებებისათვის, რომლებიც აშშ-სთან ურთიერთობების გაუმჯობესებას შეუწყობს ხელს", - აღნიშნულია სტატიაში. 

დაპატიმრებულები საკუთარი აზრის გამოხატვის გამო

სტატიაში ვკითხულობთ, რომ ტრამპის ადმინისტრაციამ უკვე აჩვენა, რომ ხანგრძლივ ზეწოლასა და მაღალი დონის დიპლომატიას პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლების მოტანა შეუძლია. განსაკუთრებით აღსანიშნავია სპეციალური წარმომადგენლის, ჯონ კოულის, ძალისხმევა, რომლის შედეგადაც ბოლო თვეებში ბელარუსის ციხეებიდან ასობით პატიმარი გათავისუფლდა. საქართველოს პოლიტიკურ პატიმრებსაც იმავე დონის ყურადღება ეკუთვნით.

Freedom House-ის თანახმად, პოლიტიკური პატიმრობის ყველაზე თვალსაჩინო მაგალითები ნათლად აჩვენებს ქართული ოცნების რეპრესიების მასშტაბს. ამ კონტექსტში, ნახსენებია მათ შორის ბათუმელებისა და ნეტგაზეთის დამფუძნებელი მზია ამაღლობელი.

"ზვიად ცეცხლაძე, ახალგაზრდა აქტივისტი, რომელიც ევროკავშირთან მოლაპარაკებების შეჩერების შემდეგ დაწყებულ პროევროპულ საპროტესტო აქციებთან იყო დაკავშირებული, 2024 წლის დეკემბერში პროტესტის დროს დააკავეს; ის დღემდე პატიმრობაში რჩება თბილისში და მთავრობის მიერ სტუდენტური და ახალგაზრდული აქტივიზმის ჩახშობის სიმბოლოდ იქცა. რეპრესიები ტრადიციული პოლიტიკური აქტორების ფარგლებსაც გასცდა. ანდრო ჭიჭინაძე, ცნობილი ქართველი მსახიობი, და პაატა ბურჭულაძე, საერთაშორისო აღიარების მქონე საოპერო მომღერალი, რომელიც ხშირად მღეროდა საპროტესტო აქციებზე, ორივე დააპატიმრეს საპროტესტო საქმიანობის გამო. ოპოზიციონერი ფიგურები, მათ შორის გიორგი ვაშაძე, ზურაბ ჯაფარიძე, ნიკა მელია და ელენე ხოშტარია - ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი და ოთხი შვილის დედა - ასევე აღმოჩნდნენ დაკავების ან სამართლებრივი დევნის სამიზნეები.

ეს შემთხვევები ასახავს უფრო ფართო ტენდენციას, რომლის ფარგლებშიც სახელმწიფო ინსტიტუტები, მათ შორის სასამართლო და პროკურატურა, სულ უფრო მეტად გამოიყენება განსხვავებული აზრის ფასის გასაზრდელად და დემოკრატიული ოპოზიციის დასასუსტებლად. დამოუკიდებელმა მონიტორინგის ორგანიზაციებმა დააფიქსირეს სისტემური მიკერძოება სასამართლოებში, წინასწარი პატიმრობის გადაჭარბებული გამოყენება და მშვიდობიან საპროტესტო აქტივობასთან დაკავშირებული პოლიტიკურად მოტივირებული სისხლისსამართლებრივი დევნა. რამდენიმე წელიწადში პოლიტიკურად მოტივირებული დაკავებები მკვეთრად გაიზარდა. თუ 2024 წლამდე მხოლოდ რამდენიმე იზოლირებული შემთხვევა არსებობდა, ახლა, ქართველი უფლებადამცველების მონაცემებით, 113 ადამიანია თავისუფლებააღკვეთილი საქმეებში, რომლებიც ფართოდ მიიჩნევა პოლიტიკურად მოტივირებულად; მათგან 58 უკვე სასჯელს იხდის, ხოლო დამატებით 55 წინასწარ პატიმრობაში იმყოფება.", - აღნიშნულია სტატიაში. 

გზა თავისუფლებისკენ

ტრამპის ადმინისტრაციის ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგია მკაფიო საფუძველს იძლევა იმისათვის, რომ პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება ნებისმიერი ურთიერთობების გადატვირთვის ცენტრალურ პირობად იქცეს. დოკუმენტი აცხადებს, რომ ამერიკელთა „სიტყვის თავისუფლება, რელიგიისა და სინდისის თავისუფლება და უფლება, აირჩიონ და წარმართონ საერთო ხელისუფლება, ფუნდამენტური უფლებებია, რომლებიც არასოდეს უნდა შეიზღუდოს“, და დასძენს, რომ შეერთებული შტატები ზეწოლას მოახდენს იმ ქვეყნებზე, რომლებიც „იზიარებენ ან აცხადებენ, რომ იზიარებენ“ ამ პრინციპებს, რათა ისინი დაიცვან „როგორც სიტყვით, ისე საქმით“.

სტატიის თანახმად, საქართველოს ხელისუფლება ამტკიცებს, რომ ამ პრინციპებს იზიარებს, თუმცა პოლიტიკური პატიმრების მიმართ მისი დამოკიდებულება ყველაზე მკაფიო ტესტია იმისა, რამდენად რეალურია ეს განცხადება.

"

შეერთებულმა შტატებმა არ უნდა მოახდინოს საქართველოში რეპრესიების ნორმალიზება მხოლოდ იმიტომ, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ ვაშინგტონთან დაახლოება დიპლომატიური აქტივობისა და ბიზნესგარიგებების გზით გადაწყვიტა. თუ მმართველ პარტიას აშშ-სთან უფრო მჭიდრო ურთიერთობები სურს, ვაშინგტონმა სანაცვლოდ უნდა მოითხოვოს კონკრეტული ნაბიჯები დემოკრატიული უკუსვლის შესაჩერებლად - მათ შორის პოლიტიკური პლურალიზმის აღდგენა, სამოქალაქო საზოგადოების და დამოუკიდებელი მედიის დაცვა და თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების უზრუნველყოფა. ეს რეფორმები აუცილებელია იმისათვის, რომ საქართველო დარჩეს ევროატლანტიკურ სივრცეში და არ გადაუხვიოს ავტორიტარული ძალებისკენ, რომელთა ინტერესებიც თავისუფალი საზოგადოებების ინტერესებს ეწინააღმდეგება. პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება უნდა განიხილებოდეს როგორც მინიმალური, და არა საბოლოო, მოთხოვნა.

სანამ „ქართული ოცნება“ აგრძელებს საკუთარი მოქალაქეების წინააღმდეგ ზეწოლას, დემოკრატიული ინსტიტუტების დასუსტებას და აშშ-ის მოწინააღმდეგე ძალებთან კავშირების გაღრმავებას, შეერთებულმა შტატებმა და მისმა დემოკრატიულმა პარტნიორებმა უნდა გააგრძელონ პასუხისმგებელი პირებისათვის ფასის დაკისრება. ეს მოიცავს მუდმივ სანქციებს, სავიზო აკრძალვებსა და მიზნობრივ ზომებს „ქართული ოცნების“ იმ ოფიციალური პირების, მოსამართლეების, პროკურორებისა და მხარდამჭერების წინააღმდეგ, რომლებიც დაკავშირებულნი არიან დემოკრატიული უკუსვლითა და პოლიტიკურად მოტივირებული რეპრესიებით", - აღნიშნულია სტატიაში. 

Freedom House სტატიის ბოლოს მიუთითებს, რომ საქართველოს მოსახლეობა კვლავაც ძლიერ უჭერს მხარს დემოკრატიასა და ევროატლანტიკურ ინტეგრაციას. აშშ-ის პოლიტიკამ უნდა გამოხატოს სოლიდარობა ამ მისწრაფებების მიმართ.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

შსს: რუსთავში ჩხუბისას კაცი წაიქცა, დაზიანება მიიღო, გარდაიცვალა - დაკავებულია 5 პირი

Freedom House: აშშ-სთან ურთიერთობის გადატვირთვა პატიმრების გათავისუფლების გარეშე არ მოხდება

დონალდ ტრამპი - აშშ დღეს ღამით ძალიან ძლიერად დაარტყამს ირანს

შსს: დარიალზე რჩება 17 პირი, უკრაინულ მხარესთან მათ სამშობლოში დაბრუნებაზე ვმუშაობთ