ახალი ამბების სააგენტო „ექსპრესნიუსის“ დაფუძნებიდან 17 წელი გავიდა. 2009 წლის 15 მაისს  საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა და მუშაობა დაიწყო, ონლაინ მედიის ერთ-ერთმა წამყვანმა საშუალებამ.

"ძვირფასო კოლეგებო, პარტნიორებო და მკითხველებო,

საინფორმაციო სააგენტო „ექსპრესნიუსი“ დაარსებიდან 17 წლის იუბილეს აღნიშნავს. თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში, სააგენტომ დაიმკვიდრა საიმედო, მიუკერძოებელი და მაღალი პროფესიული სტანდარტების მქონე მედიასაშუალების სახელი ქართულ საინფორმაციო სივრცეში.

ოპერატიულობა, სიზუსტე და საზოგადოების ობიექტური ინფორმირება არის ის მთავარი ღირებულებები, რომლებსაც „ექსპრესნიუსის“ გუნდი ყოველდღიურ საქმიანობაში ეყრდნობა. 17-წლიანი უწყვეტი მუშაობა ადასტურებს სააგენტოს მდგრადობას, პროფესიულ სიმწიფესა და საზოგადოების მხრიდან მაღალ ნდობას.

ვულოცავთ სააგენტოს მენეჯმენტსა და შემოქმედებით გუნდს ამ მნიშვნელოვან თარიღს. მადლობას გიხდით ქვეყნის საინფორმაციო დღის წესრიგის პროფესიონალურ დონეზე ასახვისთვის და გისურვებთ შემდგომ განვითარებას, მედიაბაზარზე პოზიციების გაძლიერებასა და უამრავ ერთგულ მკითხველს." - წერია კომპანიის მოკლე შეტყობინებაში.

ახალი ამბების სააგენტო „ექსპრესნიუსმა“ თავის ვებ-გვერდზე ხელოვნური ინტელექტის მომსახურება დაამატა. ამიერიდან სააგენტოს მკითხველები ონლაინ, უწყვეტ რეჟიმში მიიღებენ ახალ ამბებს მსოფლიოში მიმდინარე ამბებზე.

AI იღებს და თარგმნის ახალ ამბებს ოთხი წამყვანი საინფორმაციო საშუალებიდან. „ეხო კავკაზა“ არის მედიასივრცე, რომელიც ითვალისწინებს კავკასიის რეგიონის ახალ ამბებსს, სოციალურ და პოლიტიკურ საკითხებზე. ის მიწვდება ინფორმაციას ადამიანებზე, მოვლენებზე და ისეთ თემებზე, რაც ამ რეგიონში ხდება.

"ექსპრესნიუსმა" იმ დროისთვის დაამკვიდრა მაღალი ჟურნალისტური სტანდარტი, ფაქტი და კომენტარი გაყო ერთმანეთისაგან, რათა მკითხველს უფრო კარგად განესხვავებია მოსაზრებ ფაქტისგან. მკითხველის ინტერესებზე საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ მომუშავე სააგენტოს მაღალკვალიფიციური ჟურნალისტები ზრუნავენ, რომლებიც საკუთარი წყაროებისგან 24 საათის განმავლობაში იღებენ და ავრცელებენ ინფორმაციებს ყველა მნიშვნელოვანი მოვლენის შესახებ.

სხვადასხვა კვლევით, არაერთი ანგარიშით, რომლელიც გავლენიან და ავტორიტეტულ ორგანიზაციებს აქვთ გავრცელებული „ახალი ამბების სააგენტო „ექსპრესნიუსი“ რჩება, სანდო, ოპერატიულ და დაბალანსებულ მედია საშუალებად. მას ენდობიან, ჟურნალისტები, პოლიტიკოსები, მაღალი კლასის მენეჯერები. მკითხველები.

 „ექსპრესნიუსი“ 17 წელია აშუქებს ყველა იმ მოვლენას, რომელიც საქართველოში ხდება. არის ახალი ამბების ეპიცენტრში და ცდილობს მკითხველმა მიიღოს, სწრაფი და დაბალანსებული ინფორმაცია.

მაღალი ნდობა, ასევე მზარდი რეიტინგი განსაზღვრავს იმას, რომ ახალი ამბების სააგენტო ექსპრესნიუსი ფინანსურადაც დამოუკიდებელია და სარეკლამო შემოსავლებით ირჩენს თავს. სააგენტოსთან პარტნიორობენ, საშუალო და მაღალი რანგის მენეჯერები, ეკონომიკურად და პოლიტიკურად აქტიური, საქმიანი ადამიანები. ბანკები, ფარმცევტული კომპანიები სხვაასხვა სარეკლამო კომპანიები.

საინფორმაციო სააგენტო „ექსპრესნიუსზე“ (ExpressNews) ხელისუფლების მხრიდან განხორციელებული ზეწოლა, მუშაობის ხელის შეშლა და ფიზიკური თუ ფინანსური დაბრკოლებების შექმნა სხვადასხვა პოლიტიკური რეჟიმის პირობებში ფიქსირდებოდა. მედიაორგანიზაციის მიმართ განხორციელებული ძირითადი ქმედებები რამდენიმე ეტაპად იყოფა:

1. ფიზიკური ანგარიშსწორება და დაკავება (2011 წელი)

• სარედაქციო საქმიანობაში ჩარევა: 2011 წლის 26 მაისს, ოპოზიციის საპროტესტო აქციის დარბევისას, ხელისუფლებამ პირდაპირი სამიზნე გახადა სააგენტოს გადამღები ჯგუფი.
• უკანონო პატიმრობა: სპეციალური დანიშნულების რაზმმა ძალის გამოყენებით დააკავა „ექსპრესნიუსის“ ორი ჟურნალისტი — ანა გაბუნია და თენგო აქუჯავა.
• ტექნიკის ჩამორთმევა: რეპორტიორებს იძულებით ჩამოართვეს მობილური ტელეფონები, პროფესიული აპარატურა და გადაღებული მასალები, რათა არ გავრცელებულიყო ძალოვნების მიერ ძალის გადამეტების კადრები.
• საერთაშორისო პროტესტი: აღნიშნული ფაქტი დამოუკიდებელ მედიაზე ღია თავდასხმად შეაფასა ორგანიზაციამ „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ (RSF).

2. ვებგვერდის პარალიზება და გამოუძიებელი კიბერშეტევა (2017 წელი)

• სრული ბლოკადა: 2017 წლის აგვისტოში სააგენტოს პლატფორმაზე (www.epn.ge) განხორციელდა მასშტაბური ჰაკერული თავდასხმა, რომელმაც სრულად გაანადგურა მრავალწლიანი საინფორმაციო არქივი და ბაზები.
• სახელმწიფოს უმოქმედობა: სააგენტოს ხელმძღვანელობა და მედიაექსპერტები ღიად ადანაშაულებდნენ სამართალდამცავ უწყებებს საქმის განზრახ გაჭიანურებასა და პოლიტიკური ნების არქონაში, რადგან თავდასხმა კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკის მქონე მედიის გასაჩუმებლად იყო მიმართული.
• სახალხო დამცველის რეაგირება: საქართველოს ომბუდსმენმა სპეციალური მიმართვით მოსთხოვა ხელისუფლებას გამოძიების დროულად დასრულება, თუმცა დამკვეთები არ გამოვლენილან.

• საქართველოში მიმდინარე მასშტაბური პროევროპული აქციების გაშუქებისას, „ექსპრესნიუსის“  ჟურნალისტი ირაკლი მანაგაძე სამართალდამცავების მხრიდან ფიზიკური ძალადობის სამიზნე გახდა. 

  ინციდენტი მოხდა 2024 წლის 29 ნოემბერს, თბილისში, პარლამენტის შენობასთან გამართული საპროტესტო აქციის დარბევის დროს.

3. ინსტიტუციური ბოიკოტი და ინფორმაციული იზოლაცია (ბოლო წლები)

• საჯარო ინფორმაციის დაბლოკვა: ბოლო წლებში სააგენტო, სხვა კრიტიკულ მედიასაშუალებებთან ერთად, სისტემატურად აწყდება სახელმწიფო უწყებების მხრიდან საჯარო ინფორმაციის გაცემის შეზღუდვას.
• სელექციური აკრედიტაცია: „ექსპრესნიუსის“ რეპორტიორებს პერიოდულად დაუსაბუთებლად უარს ეუბნებიან სამთავრობო პრესკონფერენციებზე, ოფიციალურ ბრიფინგებსა და სახელმწიფო მნიშვნელობის ღონისძიებებზე დასწრებაზე.
• სამთავრობო ბოიკოტი: მმართველი გუნდის წევრები და სახელმწიფო მოხელეები უარს აცხადებენ სააგენტოსთვის კომენტარებისა და ინტერვიუების მიცემაზე, რაც ჟურნალისტებისთვის ალტერნატიული აზრის ასახვას ართულებს.

საინფორმაციო სააგენტო „ექსპრესნიუსზე“ (და ზოგადად კრიტიკულ მედიაზე) განხორციელებულ თავდასხმებსა და ზეწოლის ფაქტებს ადგილობრივი უფლებადამცველი ორგანიზაციები და საერთაშორისო პარტნიორები მუდმივად მკაცრი სამართლებრივი და პოლიტიკური შეფასებებით ეხმაურებოდნენ.

1. ადგილობრივი მედიაკოალიციების სამართლებრივი შეფასებები

საქართველოს „მედია კოალიცია“ (რომელიც ათეულობით წამყვან ადგილობრივ არასამთავრობო ორგანიზაციას აერთიანებს) და „საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“ ამ შემთხვევებს აფასებენ როგორც:

• სისხლის სამართლის დანაშაულს: 2011 წლის დაკავებებისა და 2024 წლის ნოემბერში ირაკლი მანაგაძეზე ფიზიკური თავდასხმის შემდეგ, კოალიციამ მომხდარი შეაფასა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 154-ე მუხლის (ჟურნალისტისთვის პროფესიულ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლა) და სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტების უხეშ დარღვევად.
• სახელმწიფოს მიერ წახალისებულ დაუსჯელობას: მედიაკოალიციის სამართლებრივ განცხადებებში ხაზგასმულია, რომ სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის მიერ საქმეების ეფექტიანი გამოუძიებლობა (როგორც 2017 წლის კიბერშეტევის, ისე ფიზიკური ძალადობის შემთხვევებში) აჩენს სინდრომს, რომ მედიაზე თავდასხმა „ნებადართულია“.
• კონსტიტუციური უფლებების დარღვევას: იურისტების შეფასებით, ინფორმაციული ბლოკადა, სელექციური აკრედიტაცია და სახელმწიფო უწყებებიდან ჟურნალისტების გამოძევება პირდაპირ არღვევს საქართველოს კონსტიტუციის მე-17 მუხლს, რომელიც უზრუნველყოფს მედიის თავისუფლებასა და ინფორმაციის მიღების უფლებას.

2. უცხოელი დიპლომატების და საერთაშორისო ორგანიზაციების რეაგირება

საერთაშორისო პარტნიორები „ექსპრესნიუსზე“ ზეწოლას განიხილავდნენ საქართველოში დემოკრატიული ინსტიტუტების უკუსვლის საერთო კონტექსტში:

• აშშ-ის საელჩო და ევროკავშირის წარმომადგენლობა: პროევროპული აქციების დროს მედიის წარმომადგენლების, მათ შორის „ექსპრესნიუსის“ რეპორტიორის მიზანმიმართული დარბევის შემდეგ, დიპლომატიურმა მისიებმა გაავრცელეს მკაცრი განცხადებები. მათ მოუწოდეს ხელისუფლებას, უზრუნველყოს მედიის უსაფრთხოება და შეახსენეს, რომ თავისუფალი მედია ევროინტეგრაციის ფუნდამენტური პირობაა.
• ევროპის საბჭო (Council of Europe): სააგენტოს ვებგვერდზე განხორციელებული თავდასხმები და ჟურნალისტების დაკავების ფაქტები შეყვანილი იყო ევროპის საბჭოს ჟურნალისტიკის დაცვისა და ჟურნალისტთა უსაფრთხოების პლატფორმაზე, როგორც მედიის თავისუფლების „ყვითელი/წითელი საფრთხის“ კატეგორიის დარღვევები, რაც წევრ სახელმწიფოს რეაგირებას სთხოვს.
• აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი (State Department): ადამიანის უფლებათა ყოველწლიურ ანგარიშებში, საქართველოს თავში, სისტემატურად ხვდება მსგავსი ინციდენტები. ანგარიშებში აღნიშნულია, რომ კრიტიკული მედიასაშუალებების მიმართ სამთავრობო ბოიკოტი და სამართალდამცავების მხრიდან ძალადობა ზღუდავს პლურალიზმს ქვეყანაში.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

პროკურატურამ ფორმულას მიმართ აღძრულ საქმეზე გამოკითხვაზე ჟურნალისტი ნატუკა ლომაძე დაიბარა

მინდია შერვაშიძე ციხიდან გამოსვლისთანავე 500 ლარით დააჯარიმეს

კობახიძე: მიუხედავად წარმოქმნილი გამოწვევებისა, კვლავაც გვწამს, რომ დადგა დრო, გადავტვირთოთ აშშ-სთან სტრატეგიული პარტნიორობა

შსს მალანიაზე: ჰქონდა ინფორმაცია ავალიანზე თავდასხმაზე და პოლიციას არ შეატყობინა