გასული წლის ივნისში დონალდ ტრამპმა საჯაროდ განაცხადა, რომ ირანის ბირთვული პროგრამა ისრაელთან 12-დღიანი ომის შედეგად განადგურდა, რასაც საბოლოოდ აშშ-მ ხელი შეუწყო პროგრამასთან დაკავშირებულ ობიექტებზე ბუნკერების დამსხვრევი ბომბების ჩამოგდებით. თუმცა, მან ასევე გაამართლა მიმდინარე ომი იმით, რომ ირანი ბირთვული ბომბის წარმოების ზღვარზე იყო. ხუთკვირიანი დაბომბვის შემდეგ, ირანს კვლავ აქვს ბირთვული ბომბის შექმნის შესაძლებლობა, იტყობინება The Wall Street Journal ოფიციალურ პირებსა და ექსპერტებზე დაყრდნობით.

მარტში განადგურდა ლაბორატორიები და კვლევითი ცენტრები, რომლებიც, აშშ-სა და ისრაელის თქმით, ბირთვულ იარაღთან დაკავშირებული სამუშაოებისთვის გამოიყენებოდა. ურანის გამდიდრების ნედლეულის მისაღებად გამოყენებული ობიექტი გამორთული იყო. თუმცა, ექსპერტების თქმით, ირანმა შესაძლოა შეინარჩუნა ცენტრიფუგები და ღრმა მიწისქვეშა ობიექტი, სადაც გამდიდრება შეიძლება. და რაც მთავარია, მან შეინარჩუნა 400 კგ-ზე მეტი ურანი, რომელიც უკვე 60%-მდეა გამდიდრებული. ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს მონაცემებით, ნახევარი დამალულია კონტეინერებში, ისპაჰანში, მისი ბირთვული ობიექტის ქვეშ ღრმა გვირაბში.

გასულ და წელს განხორციელებულმა დაბომბვებმა გამოიწვია ბირთვული პროგრამის მნიშვნელოვანი ნაწილის დემონტაჟი და გაუარესება, თუმცა თეირანს ბირთვული იარაღის შექმნის შესაძლებლობა არ ჩამოართვა. აშშ-ისრაელის დარტყმების შემდეგ კი რეჟიმი კიდევ უფრო მეტად იქნება მზად ასეთი შემაკავებელი ძალის მისაღებად. ვიცე-პრეზიდენტ ჯ.დ. ვენსის თქმით, რომელიც მოლაპარაკებებს აშშ-ის მხრიდან ხელმძღვანელობდა, ირანის ბირთვული ამბიციები მთავარი დაბრკოლება იყო გასული კვირის ბოლოს გამართულ მოლაპარაკებებში.

„ირანი [ამ ურანზე] ადვილად არ დათმობს; მისი მოთხოვნები უფრო მაღალი იქნება“, ვიდრე თებერვალში, როდესაც ამ საკითხზე ბოლო მოლაპარაკებები ომამდე გაიმართა, ამბობს ერიკ ბრიუერი, რომელიც ირანს თეთრ სახლში ტრამპის პირველი ვადის დროს მართავდა.
WSJ-ის ცნობით, ბირთვული პროგრამის ძირითადი ზიანი გასული წლის ივნისში მიადგა. მიმდინარე ომის დროს აშშ-მ ძირითადად გამშვებ სისტემებს, რაკეტების მარაგებს და სხვა ჩვეულებრივ სამხედრო სამიზნეებს დაუმიზნა. ამასობაში, ისრაელმა ბირთვული სპეციალისტები, დაბომბვის კვლევითი ცენტრები და სხვა საეჭვო ბირთვული ობიექტები დაუმიზნა.

ირანის მიერ თავისი ბირთვული პროგრამის სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენების უნარისთვის ზიანის მასშტაბი შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს, თუმცა გაურკვეველი რჩება, აცხადებს ყოფილი იარაღის ინსპექტორი დევიდ ოლბრაიტი, რომელიც მეცნიერებისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების ინსტიტუტის პრეზიდენტის რანგში ყურადღებით აკვირდება ირანის ბირთვულ პროგრამას.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

პუტინის უახლოეს თანამოაზრეებს შორის მისი ასაკის პირველი ადამიანი გარდაიცვალა - ივანოვი და საქართველო

საქართველოსთვის: კობახიძემ გაიფორმა თავი მოძალადე პრემიერად, ვერ გაექცევა პასუხისმგებლობას

პარლამენტის 2026 წლის საგაზაფხულო სესია ხელჩართული ჩხუბით დაიხურა

ექსპრეს ლომბარდი საკომუნიკაციო კამპანიას „ჰკითხე ექსპერტს“ აგრძელებს